Hỏi đáp hình sự

Thưa luật sư, tôi được biết Bộ luật hình sự năm 2015 có phần quy định cụ thể về các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt. Vậy tôi thắc mắc những biện pháp điều tra đặc biệt này là gì?
Những biện pháp điều tra đặc biệt này có khác gì so với những điều tra thông thường hay không?

Luật sư tư vấn

Chào bạn, chúng tôi đã nhận được thắc mắc của bạn liên quan đến vấn đề “các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt trong Bộ luật tố tụng hình sự”
Tổng đài tư vấn pháp luật hình sự miễn phí thuộc Công ty TNHH Luật TGS sau đây xin đưa ra ý kiến pháp lý giải đáp thắc mắc nêu trên của bạn như sau

Biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt là một phần mới được quy định thêm vào trong Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015. Trước đây, những biện pháp này cũng đã được thực hiện trên thực tế tuy nhiên căn cứ pháp lý lại nằm ở các Luật khác như: Luật an ninh quốc gia, Luật công an nhân dân, Luật phòng chống ma túy…
Các quy định này chỉ mang tính chất chung mà chưa cụ thể các vấn đề về căn cứ, thẩm quyền, thủ tục áp dụng. Đặc biệt các thông tin, tài liệu thu thập được chưa được xem là nguồn chứng cứ pháp lý trong vụ án hình sự. Vì vậy, Bộ luật hình sự năm 2015 đã có những bổ sung hợp lý về các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt để khắc phục những tồn tại này

> Xem thêm biện pháp đối chất trong tố tụng hình sự <

Bộ luật tố tụng hình sự về biện pháp điều tra đặc biệt
Bộ luật tố tụng hình sự về biện pháp điều tra đặc biệt

Khác với các biện pháp điều tra thông thường khác, biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt mang tính chất bí mật: bí mật về phương pháp tiến hành, bí mật về đối tượng áp dụng, bí mật về thông tin, tài liệu…
Việc giữ bí mật hoạt động điều tra có thể ảnh hưởng đến quyền con người, quyền của người bị buộc tội. Chính vì vậy, việc áp dụng các biện pháp tố tụng đặc biệt này được quy định hết sức chặt chẽ

 

Các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

 

Theo quy định tại Điều 223 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt bao gồm những biện pháp sau: Ghi âm, ghi hình bí mật; Nghe điện thoại bí mật và thu thập bí mật dữ liệu điện tử.

 

Cơ sở áp dụng các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

 

Đối với biện pháp này chỉ có thể áp dụng sau khi khởi tố vụ án, và có những căn cứ như sau:

-Đối với các tội xâm phạm an ninh quốc gia, tội phạm về ma túy, tội phạm tham nhũng, tội khủng bố, tội rửa tiền.

-Tội phạm có tổ chức khác thuộc loại tội đặc biệt nghiêm trọng

Biện pháp điều tra thẩm vấn tố tụng hình sự đặc biệt
Biện pháp điều tra thẩm vấn tố tụng hình sự đặc biệt

 

Thẩm quyền áp dụng các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

 

Những người có quyền áp dụng biện pháp này bao gồm: Thủ trường Cơ quan điều tra cấp tỉnh, cơ quan điều tra cấp quân khu trở lên có thể tự mình hoặc theo yêu cầu của Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp để ra quyết định áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt.

Người có trách nhiệm thi hành quyết định áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt là cơ quan chuyên trách trong Công an nhân dân, Quân đội nhân dân.

 

Thủ tục áp dụng các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt

 

-) Thời hạn áp dụng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt là không quá 2 tháng kể từ ngày Viện trưởng Viện kiểm sát phê chuẩn quyết định áp dụng. Trường hợp phức tạp có thể gia hạn nhưng không quá thời hạn điều tra theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015.

-) Thông tin, tài liệu thu thập được bằng biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt chỉ được sử dụng vào việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự; thông tin, tài liệu không liên quan đến vụ án phải tiêu hủy kịp thời.

-) Viện trưởng Viện kiểm sát đã phê chuẩn hủy bỏ quyết định áp dụng các biện pháp điều tra tố tụng đặc biệt trong các trường hợp sau đây:  Có đề nghị bằng văn bản của Thủ trưởng cơ quan điều tra; có vi phạm trong quá trình áp dụng; không cần thiết phải áp dụng nữa.