Hỏi đáp hình sự

Thưa luật sư, người nhà tôi có vướng vào một vụ án hình sự và đã bị khởi tố
Tôi được biết rằng mình có quyền mời luật sư để bào chữa trong trường hợp này
Vậy, tôi muốn hỏi luật sư về chi tiết các quy định của Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành có liên quan đến người bào chữa như thế nào?

Luật sư tư vấn

Chúng tôi đã nhận được thắc mắc của bạn liên quan đến vấn đề “quy định của luật tố tụng hình sự về người bào chữa”
Trước tiên hãy đi tìm hiểu yếu tố cơ bản là “quyền bào chữa”

Quyền được bào chữa là quyền cơ bản của các bị can, bị cáo, người bị tố cáo, bị kiến nghị khởi tố theo quy định của pháp luật
Người bào chữa là người được người bị buộc tội nhờ hoặc cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chỉ định để trợ giúp về mặt pháp luật, tham gia tranh tụng để đưa quan điểm, lập luận gỡ tội cho người bị buộc tội và đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho họ trong quá trình tố tụng hình sự. Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 dành chương V để quy định chi tiết về người bào chữa như sau

Quyền bào chữa trong bộ luật hình sự 2015
Quyền bào chữa trong bộ luật hình sự 2015

Đó là khái niệm trên sách vở
Còn trong thực tiễn đơn giản xã hội đó đơn giản là quyền được phản bác, bác bỏ hoặc giảm nhẹ hình phạt đối những lời buộc tội với bản thân dựa trên những quan điểm, chứng cứ xác thực

…….

Tiếp theo
Ai là người bào chữa?
Thời gian tham gia như thế nào?
Và phương pháp lựa chọn ra sao?

 

1. Những người có thể làm người bào chữa

Luật sư Trần Hồng Phúc bào chữa vụ án bác sỹ Hoàng Công Lương
Luật sư Trần Hồng Phúc bào chữa vụ án bác sỹ Hoàng Công Lương

 

Theo khoản 2, của Điều 72 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì người bào chữa có thể là những người sau đây: Luật sư, Người đại diện của người bị buộc tội, Bào chữa viên nhân dân, Trợ giúp viên pháp lý trong trường hợp người bị buộc tội thuộc đối tượng được trợ giúp pháp lý
Thường thì bào chữa sẽ là luật sư hoặc người đại diện của bị cáo

 

2. Thời điểm tham gia tố tụng của người bào chữa, thủ tục đăng ký bào chữa

 

Theo như quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì người bào chữa được tham gia tố tụng vào thời điểm sớm hơn so với quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003. Cụ thể, Bộ luật tố tụng hình sự 2003 quy định từ khi khởi tố bị can người bào chữa mới được tham gia tố tụng, hoặc nếu bắt người khẩn cấp thì người bào chữa chỉ được tham gia tố tụng khi có quyết định tạm giữ. Đến Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015, tại Điều 74 thì trường hợp bắt, tạm giữ người thì người bào chữa được tham gia tố tụng ngay khi người bị bắt có mặt tại trụ sở Cơ quan điều tra

Thủ tục đăng ký người bào chữa được quy định cụ thể tại Điều 78. Khi đăng ký bào chữa thì họ phải xuất trình các giấy tờ (tùy vào từng đối tượng): thẻ luật sư, đơn yêu cầu luật sư; chứng minh thư nhân dân, căn cước công dân; văn bản cử bào chữa viên nhân dân; văn bản cử người trợ giúp pháp lý, thẻ trợ giúp viên pháp lý. Trong thời hạn 24h, cơ quan tiến hành tố tụng sẽ thẩm tra điều kiện và quyết định ghi vào sổ bào chữa hoặc từ chối bào chữa

 

3. Lựa chọn và chỉ định người bào chữa

Lựa chọn luật sư là người bào chữa
Lựa chọn luật sư là người bào chữa

 

Theo như quy định của Bộ luật tố tụng hình sự thì người bào chữa có thể tham gia vào quá trình tố tụng theo hai cách

-) Thứ nhất, người bào chữa có thể được lựa chọn bởi người bị buộc tội, người đại diện hoặc người thân thích của họ. Người thân thích này có thể là: vợ, chồng, bố, mẹ, con, ông, bà, cụ, cháu, cô, dì, chú, bác

-) Thứ hai, trường hợp người bào chữa được chỉ định. Có những trường hợp người bị buộc tội, người liên quan của người bị buộc tội không mời người bào chữa nhưng cơ quan tiến hành tố tụng sẽ chỉ định người bào chữa cho người bị buộc tội, gồm: Bị can, bị cáo bị truy cứu về tội mà Bộ luật quy định khung hình phạt cao nhất 20 năm tù, chung thân, tử hình; người bị buộc tội có nhược điểm thể chất mà không thể tự bào chữa; người bị buộc tội là người dưới 18 tuổi

> Xem ngay lợi ích khi lựa chọn luật sư bào chữa tại tòa <